//////

PROCES WYKONYWANIA POWIĘKSZEŃ CZARNO¬BIAŁYCH

Wykonywanie powiększonych obrazów fotograficznych odbywa się we­dług takiej samej zasady, jak fotografowanie aparatem fotograficznym, a różni się od niego tym, że miejsca przedmiotu i obrazu są zamienione. Jako przedmiot służy negatyw, który się umieszcza w miejscu odpowiada­jącym położeniu filmu podczas fotografowania i oświetla się z tyłu silnym źródłem, światła. Obiektyw tworzy obraz oświetlonego negatywu na pa­pierze fotograficznym w miejscu odpowiadającym przedmiotowi podczas fotografowania. Zależnie od położenia negatywu w stosunku do obiekty­wu, obraz ten może być mniej lub więcej powiększony. Przebieg promieni światła podczas powiększania odbywa się według takich samych praw, jak podczas fotografowania, lecz kierunek ich jest odwrotny.W zasadzie można zastosować do powiększeń aparat fotograficzny, uzupełniając go ramką z dwoma szkiełkami dla umieszczenia pomiędzy nimi negatywu oraz światłoszczelną lampę oświetlającą szkło mleczne, które stanowi tło dla negatywu. Jest to jednak z kilku względów nieprak­tyczne i dlatego do powiększania stosuje się samodzielny aparat zwany powiększalnikiem.

NAWIJANIE FILMU NA SZPULĘ

Nawijanie filmu na szpulę ze spiralą odbywa się następująco: przez obrót w prawo należy zdjąć ze szpuli jej górny, bezbarwny talerzyk oraz docisnąć do gładkiej powierzchni stołu (najlepiej — pokrytej płytą szkla­ną) gumową przyssawką dołączoną do puszki. Na wystający guzik przys­sawki zakłada się centrycznie dolną część szpuli ze spiralą, która daje się swobodnie obracać dookoła tego guzika. Końcówkę filmu zgina się w płaską pętlę i wsuwa się w szparę pomiędzy rdzeniem szpuli a guzikiem dociskającym, tak aby strona pokryta emulsją była skierowana na zew­nątrz oraz aby film dał się wprowadzić w spiralę szpuli zgodnie z kierun­kiem jej biegu.

POWOLNE BIELENIE

Jeśli bielenie następuje powoli i opornie, można je przyspieszyć dodając parę kropel kwasu sol­nego. Tak zasilany roztwór I może służyć przez długi czas. Odbielony ne­gatyw przenosi się do wody i płucze pod kranem wodociągowym przez kilka minut, lecz nie dłużej. Dłuższe płukanie zmniejsza efekt wzmocnie­nia. Opłukany negatyw posiada obraz czysto biały. Wystawia się go przez kilka chwil na światło dzienne (np. blisko okna) i wkłada do ku­wety z wywoływaczem, w którym szybko czernieje. Wywoływanie powinno trwać co najmniej przez 3 minuty, mimo że znacznie wcześniej obraz zczerniał z obu stron podłoża.

 

INNE ROZTWORY

W takich przypadkach może pomóc ogrzanie szyjki butelki z zewnątrz płomieniem świecy lub małym płomykiem gazu, przy czym szyjkę trzeba bezustannie obracać. Okres trwałości nie używa­nych, szczelnie zakorkowanych wywoływaczy wynosi około miesiąca, jed­nak najpewniejsze wyniki dają roztwory w 12—36 godzin po przygoto­waniu.Inne roztwory fotograficzne nie wymagają specjalnych ostrożności w czasie przechowywania, jednak należy je trzymać w zakorkowanych bu­telkach, a nie w kuwetach. Okres trwałości kwaśnego utrwalacza wynosi co najmniej 3 miesiące, a porostałe roztwory są praktycznie nieogranicze- nie trwałe i mogą być używane natychmiast po sporządzeniu.

PODCZAS ROZPUSZCZANIA

Podczas rozpuszczania części składowych kompletu chemikaliów nie­zbędne jest zachowanie czystości naczyń i kolejności rozpuszczania, jak również mieszanie roztworu czystą łopatką szklaną, porcelanową lub wi- nidurową, tak aby na dnie naczynia nie tworzyły się warstwy nie rozpusz­czonych chemikaliów. Należy wystrzegać się używania chemikaliów z opa­kowań uszkodzonych, np. przez rozdarcie lub przedziurawienie torebki, albo nieszczelnie zamkniętych, zawilgoconych i zbrunatniałych. Wywoły­wacze można dopełniać wodą do wskazanej w przepisie całkowitej obję­tości dopiero po ostudzeniu do temperatury około 20°C, a następnie (jeżeli są mętne lub wytwarzają osad) należy je przefiltrować, po odsta­niu się osadu, przez watę włożoną do lejka i przechować co najmniej przez 12 godzin przed użyciem.

PRZEZ RĘKAWY

Przez te rę­kawy wsuwa się do środka aparat lub kasety oraz obie ręce. Manipula­cje wykonuje się w worku, kierując się dotykiem. Taki worek może oddać duże usługi w podróży, na wycieczce itp.Do wykonywania stykowych kopii negatywów lub dokumentów na m- skoczułych papierach fotograficznych, np. „Chlor”, „Chlor D”, ciemnia nie jest potrzebna, o czym była już mowa. To samo odnosi się do wy­konywania fotokopii na papierach termograficznych i innych podobnych. Ciemnia wyposażona w wodę, kanalizację, wentylację i odpowiednie oświetlenie lampą z filtrem ciemniowym staje się konieczna, gdy wywo­łujemy materiały zdjęciowe lub wykonujemy powiększenia i kopie styko­we na papierze do powiększeń.

ŚREDNIOCZUŁE PAPIERY

Srednioczułe papiery do kopiowania stykowego i do powiększeń wymagają światła jasnooliw- kowego lub żółtozielonego (filtry FOTON C-10 lub ORWO 113 J). Należy pamiętać, że żaden filtr nie jest bezpieczny dla emulsji ma­teriału i dla obrazu utajonego przed wywołaniem. Niektóre, pozornie bezpieczne filtry pomarańczowe lub czerwone przepuszczają światło, które niszczy obraz utajony, zwłaszcza na papierach fotograficznych. Jest to zjawisko Herschela, które wykorzystano do wyrobu papierów dających obrazy wprost pozytywowe, tzw. „samoodwracalnych”. Nigdy zatem nie należy świecić bez koniecznej potrzeby na nienaświetlony lub naświetlo­ny materiał fotograficzny.

ZDJĘCIA MOTYWÓW

Na zdjęciach motywów bardzo kontrastowych, np. krajobrazów fotografowanych „pod słońce”, alei i dróg leśnych z prześwi­tem na otwartą przestrzeń lub wnętrz z oknami, przez które świeci słońce, barwy jasnych części obrazu ulegają zniekształceniu lub całkowitemu za­nikowi. Fotografując w takich warunkach należy wybierać wielkość na­świetlenia odpowiadającą tym częściom obrazu, których barwy mają być jak najwierniej zreprodukowane i zrezygnować z dobrej reprodukcji świa­teł, cieni lub jednych i drugich. Zdjęcia barwne wykonywane w dni po­chmurne są zwykle za mało kontrastowe i mają zimny, niebieskawy od­cień.

Elektronika jest wszędzie

Elektronika otacza nas zawsze i wszędzie. Bez niej nasze życie z całą pewnością nie było by takie łatwe jak się to wydaje niejednemu z nas. Nie wyobrażamy sobie życia bez elektroniki bo największy czas bez elektroniki jest wtedy kiedy na godzinę czy dwie wyłączą prąd. Nie zdajemy sobie sprawy jak wygląda życie w ciągłej ciszy i spokoju, w ciągłej nocnej ciemności. Oczywiście można zapalić sobie świeczkę czy lampę naftową, aczkolwiek nie daje ona nam tak dużego światła jak prawdziwe światło. Oczywiście jest także wiele różnych aspektów, które tracimy jeśli nie ma elektroniki, aczkolwiek mało kto zdaje sobie z nich sprawę. Niejednokrotnie więc można przypuszczać, ze nie wiadomo kim my jesteśmy, nie wiadomo jak powinniśmy postąpić, by tak nie mówić. Przecież mało kto z nas zdaje sobie sprawę, ze nie tak łatwo jest przeżyć bez tych cudów techniki i oczywiście co ważniejsze elektroniki. Jeśli sobie pomyślimy nad tym przez chwilę, zastanowimy się nad tym wszystkim to w końcu zrozumiemy.

Telefon komórkowy – to dobre dla nas czy nie

Telefon komórkowy posiadają niemalże wszyscy. Nawet starsi ludzie mają telefony komórkowe, może trochę inaczej zaprojektowane z myślą o tej grupie ludzi, jednak oni też się w dużej części przekonali do tego wynalazku. Osoby nie korzystające z telefonów komórkowych z wyboru można policzyć na palcach, wszyscy inni takie telefony posiadają, niektórzy nawet nie tylko jeden a więcej. Nie posiadanie komórki jest bardzo niewygodne, bowiem człowieka taki nie ma możliwości otrzymać ważnych informacji albo przekazać coś ważnego innym. Nawet poszukując pracy człowiek musi mieć telefon komórkowy, na który dzwonią potencjalni pracodawcy, bowiem w obecnych czasach dobry pracownik musi być dyspozycyjny, czyli możliwy do uchwycenia w każdym czasie. A to może zapewnić jedynie telefon komórkowy. Niestety mimo wszystkich zalet jakie taki telefon posiada jest to również taka smycz, która wiąże z innymi. Nawet w czasie kiedy chcemy odpocząć, czy wyjechać gdzieś daleko to telefon komórkowy daje innym dostęp do nas zawsze i wszędzie. Na szczęście można go czasami wyłączyć i wtedy odpoczniemy od ludzi.

PROCES KOPIOWANIA

Kopiowanie powinno się odby­wać w takiej odległości od lampy, aby czas prawidłowego naświetlenia wynosił od 10 do 30 sekund i dawał się odmierzać z dostateczną dokład­nością, np. do V*-1 sekundy.Obróbkę chemiczną papierów przeprowadza się w trzech kuwetach: dwóch mniejszych (np. 13X18 cm) na wywoływacz i utrwalacz i jednej większej (np. 18 X 24 cm lub 24 X 30 cm) na przerywacz. W czasie obróbki papier przenosi się z jednego roztworu do drugiego, a następ­nie – do trzeciego za pomocq szczypców metalowych lub z tworzywa sztucznego, a nie palców. Płukanie odbywa się w dużej kuwecie lub mi­sce, w bieżącej wodzie wodociągowej. Przed suszeniem (zwłaszcza na blasze chromowanej) wskazane jest zanurzenie odbitek w roztworze zwil- żacza.Suszenie odbitek przez zawieszenie w powietrzu odbywa się podobnie jak suszenie filmów negatywowych.

ODMIANY PAPIERÓW

Wobec istnienia dużej liczby odmian papierów do kopiowania styko­wego powstaje pytanie, jaki papier należy wybrać. W Polsce niemal wy­łącznie sprzedaje się papiery krajowe fabryki Bydgoskie Zakłady Foto­chemiczne FOTON I dlatego należy przede wszystkim zapoznać się z ich asortymentem. Składa się on z najmniej czułych papierów Chlor C 26°, C 34°, C 42°, C 50°, C 58° – 111 C, na których otrzymuje się obrazy czysto czarne lub ntebieskawoczarne, z nieco czulszych papierów Chlor B CB 42°, CB 50°, CB 58° – 221 K, 225 K, 231 K, na których w normal­nym wywoływaczu otrzymuje się obrazy bunatnawoczarne, a w specjalnym procesie obróbki — obrazy w różnych odcieniach brunatnych, oraz z kil­kanaście razy czulszych papierów Portrait-Rapid PR 42 — 225 K, 231 K, które mogą być używane zarówno do kopiowania stykowego, jak i do po­większania. Na tych papierach, używanych w fotografii zawodowej i arty­stycznej, otrzymuje się obrazy w odcieniu brunatnawoczarnym, odznacza­jące się bogatą skalą szczegółów.

CHEMIKALIA DOZOWANE

Chemikalia dozowane Orwochrom oznaczane sq dodatkową literą C, np. C 07 itp. W sprzedaży znajdują się także regeneratory roztworów C 07 R i C 57 R. Regenerację wywoływacza w razie prowadzenia obróbki na większą skalę prowadzi się dodając po wywołaniu każdego filmu 80 cm3 regeneratora 07 R do wywoływacza czarno-białego lub 50 cm3 regeneratora 17 R do wywoływacza barwnego. W obróbce niewielkiej liczby filmów regenerację roztworów można zastąpić przedłużaniem czasu wywoływania, jednak nie osiąga się tym sposobem stałosci wyników obróbki. Uwagi dotyczące zachowania czystości, dokładności temperatury roztworów, właściwości alergicznych wywoływacza barwnego i działania roztworów są takie same, jak w opisie obróbki negatywowej barwnej. Przygotowując roztwory własnoręcznie należy stosować przepisy ORWO.

PO NAPRĘŻENIU FILMU

Po lekkim naprężeniu filmu zakłada się z powrotem i do­kręca górny talerzyk szpuli, a następnie obraca się szpulę w lewo, wsku­tek czego film nawija się na spiralę. Należy go przy tym wprowadzać nie­co ukośnie. Do napełnienia puszki ze szpulą wystarcza 600 cm3 roztworów. Po wla­niu wywoływacza i uruchomieniu zegara należy kilkakrotnie wstrząsnąć szpulę w wywoływaczu, aby usunąć pęcherze powietrza przylegające do zwojów filmu, a co 30 sekund obrócić kilka razy szpulę w obie strony. Do I płukania należy wyjąć szpulę z puszki i włożyć do kuwety z bieżącą wodą, a następnie zlać wywoływacz, opłukać puszkę i wlać roztwór od­wracający.

PRZEBIEG I WARUNKI

Przebieg i warunki obróbki fotograficznej w puszce najczęściej spotykanego w Polsce, maskowanego filmu nega­tywowego Orwocolor-Negativ-Film NC19 Mask, pochodzącego z VEB Filmfabrik Wolfen ORWO w NRD oraz dwóch filmów Agfacolor-Negativ- film: nie maskowanego filmu CN17 Universal i maskowanego filmu CNS, produkowanych przez zakłady Agfa-Gevaert w RFN. Obróbka obu tych ostatnich materiałów jest jednakowa i powinna się odbywać w całko­witej ciemności aż do zakończenia odbielania, po czym można otworzyć puszkę w białym świetle. Warunkiem udanej obróbki jest zachowanie, czystości i szczególnej staranności

PROCES OBRÓBKI NEGATYWOWEJ BARWNEJ

Obróbka fotograficzna materiałów negatywowych barwnych jest w zasadzie podobna do obróbki materiałów czarno-białych i może być wykonywana w warunkach amatorskich, opisanych w poprzednim roz­dziale, lecz za pomocą innych roztworów i z wprowadzeniem odbielania obrazu srebrowego przed utrwaleniem. Druga różnica polega na znacz­nie większym usztywnieniu procesu obróbki barwnej, tj. na ścisłym sto­sowaniu się do przepisanego składu i temperatury roztworów, według zaleceń producenta, oraz do czasu trwania poszczególnych czynności, włącznie z płukaniem w wodzie, a także do sposobu poruszania wywo­ływacza lub filmu w czasie wywoływania.